با ایرانی های غیر مذهبی: چرا شراب نمیخوری؟

در من نمیر،

ای آرزوهای بزرگ!

ناامیدانه مرا ترک نکنید،

ای زمزمه های گاه و بیگاه! 

خاموش نشوید،

از من که سعی در نابودیتان دارم روی برنگردانید

بمانید، بمانید، بمانید.

نقل به مضمون از دکتر حسابی. 

چرا تار و پود روح و جسم من با اون سرزمین وحشت در هم تنیده شده؟ چرا من نباید یکی از این آدمهایی باشم که راحت از همه چیز دل میکنن و به جای آرزوی بازگشت به جایی تاریک و شب زده چشم به سرزمین های پر نور دوختن که زمینه رشد و بالندگیشون رو فراهم میکنه؟

چرا من مثل شتر گاو پلنگ ام؟ نه مسلمونم نه نیستم؟ نه دیندارم و نه بی دین؟ نه مدرنم نه سنتی؟ نه احمقم که هیچی نفهمم و سرم به کار زندگیم باشه فقط و نه اونقدر می فهمم که فهمم به عمل منجر بشه؟ نه یک زن وقف کار و علم ام نه یک زنی که لااقل دو سه تا بچه داشته باشه و با زندگی زنانه اش حال کنه؟ 

چرا من روحم رو تو ایران جا گذاشتم؟ شاید حتی ایران هم نباشه. اگر برم اونجا باز هم میخوام برم یک جای دیگه که فکر میکنم روحم رو اونجا جا گذاشتم ...  از یک جایی به بعد گم شدم من ...  از همون روزی که نفسم گرفت و داشتم خفه میشدم ... اون روز بود که گم شدم ... چند سالم بود؟ کلاس سوم؟ شایدم چهارم؟ یا شاید اصلا پنجم بودم. 

خسته ام از این وجود بی سر و سامان. از این زندگی ای که مثل یک سراشیبی وحشتناکه که افتادی توش و هی سرعت میگیری ولی نمی تونی ترمز کنی و یک لحظه فکر کنی که یک جهت دیگه رو انتخاب کنی. 

به نظر میاد تنها  یکی از میلیونها اتفاقی هستم که تنها به علت تصادف اسپرم مربوطشون تونسته خودش رو به تخم برسونه و این چیزی که برای دلخوشی بهش میگن شاهکار هستی رو بوجود بیاره.  

یکی از هزاران گلی که می روید ... در میدان شهری شلوغ یا در سکوت و تنهایی تخته سنگی بر قله کوهی ... و بعد... می میرد. اگر یکی از هزاران غنچه ای نباشم که پیش از شکفتن می میرد. 

آب به وقت تشنگی

پیتزا به وقت گرسنگی

خوابیدن وقتی مست خوابی

اما مدت ها پس از بار آخر فهمیدم که او خدا بود.

در یک روز بهاری، در شهری که درختانش همه عروس شده اند، حیاط خانه هایش دیوار ندارد و همه پر از بنفشه و نرگس شده اند، در شهری که مردمش لباس خوب میپوشند، همه هر روز یک لیوان در بسته بزرگ که بهش میگویند ماگ را پر کرده اند از نوشیدنی گرم و سوار اتوبوس میشوند، در یک روز بهاری که وقتی سرت را بالا بگیری شکوفه های صورتی روی حریر آسمان با ابرهای پنبه ای چیزی نمانده دیوانه ات کنند از خوشی، ...

اما باید فارغ شد روزی ... نمی توان همیشه آبستن باقی ماند. وگرنه جنین درون شکمت آنقدر بزرگ میشود که تو محو و نابود میشوی. 

اما چگونه؟ من حتی نفهمیدم که جبر زمان کی مرا به همه این غم ها آبستن کرد؟

روزی که بگویم دوباره ایمان آوردم به اینکه تو پروردگار جهانیانی ... تنها تو را می پرستم و تنها از تو یاری می جویم

روزی که خود را دوباره به تو بسپارم  چرا که هر که کارش را به تو سپرد به مقصود رسید.

این روزهایم بی ایمان میگذرد اما

شاید 10 سال دیگر وقتش باشد که وقتی به پشت سرم نگاه کردم بگویم ... نه ... خدایی بود که دعاهایم را شنیده آنگاه که خوانده بودمش ...

ایمانم باز خواهد گشت میدانم ... اما شاید دیگر هیچ گاه زبانم به دعایی گشوده نشود.

دیگر هرگز بتهای شکسته را از نو نخواهم ساخت.

این نوشته من:  

خدا = خود آ

یعنی هر بار که خدا رو صدا می کنیم داریم به خودمون می گیم : ای خود بیا، ای خویشتن بیا

خدایا خدایا چیزی نیست جز صدا کردن خویشتن خودمان

این طوریه که من عرف نفسه فقد عرف ربه

البته تمام اینها رو کسی می فهمه که بفهمه که گم شده

و اما غزل مولانا (جایی که مورد نظرم هست رو قرمز کردم):

گر به این نقطه رسیدی
به تو سر بسته و در پرده بگویــم
تا کســی نشنـود این راز گهــربـار جـهان را
آنچـه گفتند و سُرودنـد تو آنـی 
خودِ تو جان جهانی
گر نهانـی و عیانـی 
تـو همانی که همه عمر بدنبال خودت نعره زنانی

تو ندانی که خود آن نقطۀ عشقی
تو خود اسرار نهانی

تو خود باغ بهشتی
تو بخود آمده از فلسفۀ چون و چرایی
به تو سوگند
که این راز شنیدی و نترسیدی و بیدار شدی در همه افلاک بزرگی
نه که جُزئی
نه که چون آب در اندام سَبوئی 
تو خود اویی  بخود آی
تا در خانه متروکۀ هرکس ننشـــینی و
بجز روشنــی شعشـعۀ پرتـو خود هیچ نبـینـی
و گلِ وصل بـچیـنی...

تو آبان 86 هم یک چیزهایی نوشتم . اگر کسی فهمید چی میگم یا خودش بیشتر فهمیده بود دوست دارم بهم بگه.

و خیلی‌های دیگه.

هر بار که می‌خونمشون از خودم می پرسم چرا در کتابهای ادبیات نامی از آنها برده نمی‌شود؟ چرا نباید ما رو با افتخارات ادبیات کشورمون آشنا کنند؟ اون کیه و چیه که می‌خواد ما از خودمون دور بمونیم؟ که می خواد غرور در ما رشد نکنه؟ احساس هویت در ما شکل نگیره؟ حس توانایی و افتخار در ما جوونه نزنه؟ اون کیه و چیه که برای اینکه کودکان ما بالنده نشوند تاریخ ما را ٫ موسیقی ما را٫ هنرمندان٫ شاعران٫ نقاشان٫ نویسندگان و دانشمندان ما را از آنها پنهان می کنه؟

بخوان به نام گل سرخ، در صحاري شب،
كه باغ‌ها همه بيدار و بارور گردند.
بخوان، دوباره بخوان، تا كبوتران سپيد
به آشيانه خونين دوباره برگردند.

بخوان به نام گل سرخ، در رواق سكوت،
كه موج و اوج طنينش ز دشت‌ها گذرد؛
پيام روشن باران،
ز بام نيلي شب،
كه رهگذار نسيمش به هر كرانه برد.
ز خشكسال چه ترسي كه سد بسي بستند؛
نه در برابر آب،
كه در برابر نور
و در برابر آواز و در برابر شور …
در اين زمانه عسرت، به شاعران زمان برگ رخصتي دادند
كه از معاشقه سرو و قمري و لاله
سرودها بسرايند ژرف‌تر از خواب
زلال‌تر از آب.

تو خامشي، كه بخواند؟
تو مي‌روي، كه بماند؟
كه بر نهالك بي‌برگ ما ترانه بخواند؟

از اين گريوه به دور،
در آن كرانه، ببين:
بهار آمده،
از سيم خاردار گذشته.
حريق شعله گوگردي بنفشه چه زيباست!

هزار آينه جاري است.
هزار آينه
اينك
به همسرايي قلب تو مي‌تپد با شوق.
زمين تهي است ز رندان؛
همين تويي تنها
كه عاشقانه‌ترين نغمه را دوباره بخواني.
بخوان به نام گل و سرخ و عاشقانه بخوان:
«حديث عشق بيان كن بدان زبان كه تو داني»

محمد بهمن‌بیگی هم درگذشت. ظاهرا عزرائیل سال تلاش و کار مضاعف رو خیلی جدی گرفته. همین طور یک سره داره آدمهای دوست داشتنی این مرز و بوم رو می‌بره با خودش .

از محمد بهمن بیگی فقط کتاب «بخارای من ایل من» رو خوندم. از اون کتابهایی بود که تا تمام نشد زمین نگذاشتمش. از بعد از بخارای من ایل من هر وقت اسمش رو می‌شنیدم گوشم را تیز می کردم تا بیشتر در موردش بدانم.

به خصوص که بهمن بیگی از جایی می آمد که اگر ناصرالدین شاه اجداد مرا از آنجا تبعید نکره بود شاید من هم یکی از شاگردان او می شدم. زیر چادرسیاهی در دل دشتهای سبز با لباسهای رنگارنگ و گیس‌های سیاهی که از دو طرف چارقد بیرون زده. 

این هم مختصری دربارش:

محمد بهمن‌بيگي  نويسنده، بنيان‌گذار مدرسه‌هاي عشاير در ايران و برنده‌ي جايزه‌ي كروبس‌كايا  است.محمد بهمن‌بيگي سال 1299 در ايل قشقايي و در خانواده محمودخان كلانتر تيره بهمن‌بيگلو از طايفه عمله قشقايي در یک چادر در بیابانی بین لار و فیروزآباد دیده به جهان گشوده بود که متاسفانه بر اثر عفونت ریوی بامداد امروز شنبه 11 اردیبهشت ماه در شیراز دار فانی را وداع گفت.

وی که نویسنده کتاب های "اگر قره آغاج نبود" "عرف و عادت در عشایر فارس" "بخارای من ایل من" "به اجاقت قسم" و "طلای شهامت" بود به دلیل کوشش پیگیر در راه سواد آموزی به هزاران کودک تورک، تورکمن، عرب، بلوچ، لر و کرد برنده جایزه سواد آموزی سازمان یونسکو شد. منبع

گاهی زندگی حتی تلخ هم نیست.  بی مزه بی مزست.

 خورشید را با دستهای کوچکشان پنهان کردند.

آنها که دست  ها را باور داشتند خورشید را گم کردند.

اما آنها که به خورشید ایمان داشتند حقارت دست ها را دیدند و خورشید حتی لحظه ای از آسمانشان محو  نشد.

سال نوتون مبارک!

شهر ما هیچ سالی برف درست و حسابی نمی‌آمد. امسال علاوه بر دو روز توی زمستون٫ نامردی نکرده زده دوشنبه این هفته تمام روز باریده. 

سبزه‌های من که داغون شد بماند ... بوی بهار هم رفته و سوز زمستون میاد. 

البته این کبوترهای بی چشم و رو هر روز یک گوشه  پارچه روی سبزه‌ها رو می‌زدن کنار و کلی از گندم ها رو می‌خوردند.

حالا ناامید نیستم ... هنوز یک هفته‌ای مونده تا عید. عدس گذاشتم که سریع سبز می شه تا سفرم بی‌سبزه نمونه.

جای من این روزها توی خیابون‌های شلوغ و پر از سبزه و ماهی تهران خالیه.

از اسفندتون لذت ببرید ای ساکنان ایران زمین. به خصوص هم‌شهری های تهرانی. 

با ردا و عصا به سوی تو بال می زند مرگ

بگریز یعقوب بروایه بگریز.

تلآلو شادی در چشمت

نمی گذارد چهره ی مرگ را ببینی

یعقوب بروایه بگریز.

تو در ستایش زندگی به خیابان رفته بودی

مرگ به تو هدیه کردند

بگریز

یعقوب بروایه بگریز.

شلیک نکنید آقایان

گلوله های شما می مانند در هوا

روزی به سوی شما می آیند.

این سرپناه عمومی است که گلوله های شما می درند

هیچ اعتمادی

به سقف ترک خورده ی آسمان نیست.

شلیک نکنید آقایان

هیچ کس نمی خواهد که بمیرد

از دست شما می گریزیم

و پای درخت ها کنار خیابان ها پنهان می شویم

مانند هزاران امضا

پای اعلامیه ها

که نمی شود کاری کرد.

شلیک نکنید آقایان

گلوله دهان را می بنند

هزار در دیگر را باز می کند.

شمس لنگرودی- تیر۸۸

موهایش رنگ شده ... آرایش کمی دارد ... گوشواره های بدل زیبایی می اندازد ... خوش اخلاق و مهربان است ... یک ماشین قدیمی دارد که با آن می آید سر کار ... گل و گیاه را دوست دارد و در حیاط خانه اش نخل تزءینی٫ گیلاس و گلهای زیادی کاشته است ...

آسیا را دوست دارد: قبلا رفته چین و تایلند و امسال هم قصد رفتن به ویتنام را دارد.

پیش از این هم مصر رفته و از اهرام دیدن کرده است.

هر روز صبح می آید  سطل آشغالها را خالی و اتاق ها را جارو می کند.

او خدمتکار است اما این٫ هیچ حقی از زندگی انسانی داشتن را برایش ضایع نکرده.

قانون هایی که پدر و مادر از بچگی در گوش ات خوانده اند به این راحتی از ذهن پاک نمی شود. گاهی بعضی از این قانون ها واقعا مزاحمند ولی نمی توانی از شرشان خلاص شوی.

بابای من هم همیشه میگفت و می گوید که باید مردم را دوست داشت٫ درکشان کرد و نفهمی هایشان را فهمید... حالا این حرف بلای جان من شده. هر وقت می خواهم برخورد تندی با کسی کنم به خاطر کارهای آزار دهنده اش٫ به خودم می گویم مردم همینند٫ باید تا جایی که می شود حریمشان را نشکست و مدارا کرد.

اصلا نمی فهمم چطور این قانون خودش برای خودش وارد عمل می شود و وقعی هم به نظر من نمی گذارد ...

بعضی آدمها را اولین بار که می‌بینی هیچ چیز خاصی در آنها پیدا نمی‌کنی. معمولی معمولی هستند. اما هر چه که بیشتر می‌شناسیشان بیشتر دوستشان داری و زیبایی جدیدی در آنها پیدا می کنی.

سالها پیش.

دوست دارم فکر کنم که آن خوابها نویدی بوده است برای رهایی از  پیله تنگ امروزم.

دست نیکوکاری نیست تا آبی بر این خاک ریزد و بر کنار پنجره پر نوری نهدش؟

این ماجرا چیز بزرگی دارد که  حسش می کنم اما نمی فهمم. وقتی نوزاد تازه متولد شده را می بینم   لرزش خفیفی در جسمم می افتد. حسی که گنگ است. مثل وقتی با چشمان ضعیف بدون عینک می خواهی چیزی را بخوانی اما هر چه سعی می کنی نمی توانی. 

عجب! یک زمانی توی شکم یک نفر دیگر بوده ای  و بعد ناگهان از یک سوراخ کوچک که اندازه شصت پایت هم نبوده خودت را انداخته ای بیرون.توی این دنیا. یعنی واقعا این موجود کوچولو که بیشتر شبیه اسباب بازی است از شکم مادرش بیرون آمده؟

اینجا همه باید طبیعی زایمان کنند مگر اینکه مشکل خیلی حادی داشته باشند. پدر ها هم در اتاق زایمان کنار مادرها هستند. بند ناف بچه را آنها می برند. فیلم برداری هم مجاز است.

مادرها می گفتند که درد زایمان خیلی فراتر از آن چیزی بود که فکرش را می کردیم. می گفتند تا نکشی هرگز نمی فهمی. ولی هر دو راضی بودند. به خاطر لحظه ای که بچه را بعد از بریدن ناف روی سینه شان گذاشته بودند.  مادر پرنیا می گفت که اشکهایش بند نمی آمد. گفت این لحظه زیبا باعث شد همه دردها یادش برود.

پدر پرنیا هم به آقای همسر توصیه می کرد اینجا بچه دار شوید. به خاطر تجربه این لحظات. تحت تاثیر قرار گرفته بود. ضمن اینکه فهمیده بود که زنش چه مشقتی را برای به دنیا آوردن بچه تحمل کرده.

 در ایران ظاهرا فقط در بیمارستان آتیه پدر می تواند در اتاق زایمان کنار مادر باشد.

 یک بشقاب طلا افتاده در آب. برق برق می زند.  شاید هم حفره ای باشد به دنیایی پر از نور. به جایی که روز است وقتی اینجا شب است. یا دنیایی پر از زیبایی و روشنی. این شاید سوراخی باشد روی زمین باغی در آنجا که به حیاط تاریک ما باز شده است. شاید هم سوراخی باشد روی دیوار کوهش که باز شده به حیاط تاریک ما. شاید هم ...

 دست می‌برم در آب. دایره تکه تکه می‌شود و من و آب تنها می‌مانیم در سیاهی شب.

تنها که می‌شوم یادم می‌آید   مدت هاست دانشمندان فهمیده اند  آن بشقاب زرین آبهای زمین٫ کره تاریک و سوراخ سوراخی بیش نیست.

آفتاب رنگ باخته و کم ارتفاع ...

باز سایه‌هایی که قد می‌کشند و روزهایی که کوتاه می‌شوند...

باز این باد سردی که دلم را می‌لرزاند ...

باز این فصل پر از بوهای به یاد‌ماندنی ...

بوی  کوچه‌‌ پس‌کوچه‌های دماوند ... 

بوی کوه ... بوی تبریزی‌های برهنه ... بوی رود گل‌آلود

بوی لواشک ...  بوی سماور ... بوی مادرجان ... بوی عشق

باز این  پاییز...   با ابرهای کبود و سرگشته... با بادهای خشن و سرد ... با حس عاشق بودن ... با حس دلتنگی عاشقانه ...

باز این فصل شوریدگی...